«Я не живу гламурной жизнью». Йессе Маркин о смыслах в музыке, переезде в Финляндию и интеграции в культуру и индустрию”Glamour ei ole minua varten.” Jesse Markin kertoo ajatuksiaan musiikista, muutosta Suomeen sekä sopeutumisesta kulttuuriin ja musiikkialaan
“Я боец, как и мой отец”, “Наши молитвы не делают нас равными”, “Если ваши мечты не пугают, они недостаточно велики”. Каждая песня финского музыканта Йессе Маркина, словно отдельная история. Мотив остаётся в голове, а посыл заставляет задуматься. Его называют одним из самых интригующих рэперов Финляндии. При этом он эффектно балансирует между жанрами, смешивая хип‑хоп, R&B и соул, а электронные биты с африканскими мотивами. В 2024 году Маркин отметился на Национальном отборе на Конкурс новой музыки (UMK), впервые выступил на главной сцене фестиваля Flow и плотно работал над третьим сольным альбомом. Culturalist встретился с артистом за кулисами одного из выступлений.
”Olen taistelija kuten isänikin”, ”Rukouksemme eivät tee meitä yhdenvertaisiksi”, ”Jos unelmasi eivät pelota sinua, et unelmoi riittävän korkealle”. Suomalaisen muusikon Jesse Markinin jokainen laulu on kuin oma erillinen tarinansa. Sävelmä jää mieleen, ja sanoma pistää kuuntelijan ajattelemaan. Häntä kutsutaan yhdeksi Suomen kiehtovimmista räppäreistä. Hän tasapainoilee onnistuneesti genrejen välillä sekoittaen hiphopia, R&B.tä ja soulia sekä elektronisia biittejä afrikkalaisiin motiiveihin. Vuonna 2024 Markin osallistui Uuden musiikin kilpailuun (UMK), esiintyi ensimmäisen kerran Flow‑festivaalien päälavalla ja työskenteli tiiviisti kolmannen sooloalbuminsa parissa. Culturalist tapasi artistin esiintymislavan kulisseissa.
АИ: Должен сказать, я не большой поклонник рэпа и хип‑хоп-музыки. Это прозвучит стереотипно, но как не включу, там истории про секс-деньги-женщин. При этом твои песни другие – и по духу, и по текстам. Ты сам пишешь стихи: о надежде и одиночестве, любви и братстве, расизме и принятии. Как рождаются твои песни?
ЙМ: Все начинается с музыки, которую я слушаю. Артисты, которых я слушаю, всегда говорили о важном, о том, что их волнует в жизни. Жизнь – это не только что‑то одно, она многогранна. Я пою о том, что реально для меня. Я не живу гламурной жизнью, где главное – это деньги, девушки и наркотики. У меня своя жизнь, и в ней происходит разное. Я наблюдаю за тем, что происходит в мире, и говорю о том, что волнует меня и людей, которые мне небезразличны. Это всегда интереснее!
Представь, если в песне заменить одного артиста на другого, изменится песня? Вот это важно. Я пою о своём конкретном опыте и конкретных ситуациях. Могу использовать, например, имя своей мамы. Я стараюсь подходить к музыке так, чтобы никто другой не мог сказать то же, что говорю я, ведь я это прожил. Но кому‑то другому это может откликнуться. У тебя свой путь, но где-то мы можем пересечься и отсюда пойти дальше.
AI: Täytyy tunnustaa, etten ole suuri räpin ja hiphopin ystävä. Voi kuulostaa ennakkoluuloiselta, mutta tuntuu siltä, että kappaleet kertovat aina seksistä, rahasta ja naisista. Tältä osin sinun laulusi ovat erilaisia niin fiilikseltään kuin teksteiltäänkin. Sinä kirjoitat runoja toivosta, yksinäisyydestä, rakkaudesta, veljeydestä, rasismista ja hyväksynnästä. Kuinka laulusi syntyvät?
JM: Kaikki saa alkunsa kuuntelemastani musiikista. Artistit, joita kuuntelen, puhuvat tärkeistä asioista, siitä, mikä heitä elämässä kiinnostaa. Elämässä ei ole kyse vain jostain yhdestä asiasta, vaan se on monitahoisempaa. Minä laulan siitä, mikä on minulle todellista. Glamour ei ole minua varten, koko se elämäntapa, jossa tärkeintä on raha, naiset ja huumeet. Minulla on oma elämäni, jossa tapahtuu erilaisia asioita. Seuraan mitä maailmassa tapahtuu ja puhun siitä, mikä kiinnostaa minua ja niitä ihmisiä, joista välitän. Tämä on paljon mielenkiintoisempaa!
Kuvitellaanpa sellainen tilanne, että kappaleen ensin esittänyt artisti korvataan toisella, muuttuuko silloin myös kappale toiseksi? Tämä on tärkeä kysymys. Laulan omista todellisista kokemuksistani ja todellisista tilanteista. Voin käyttää esimerkiksi äitini nimeä. Yritän lähestyä musiikkia siten, että kukaan toinen ei voisi sanoa samoja asioita kuin minä, sillä minähän nämä asiat olen kokenut. Mutta musiikkini voi silti puhutella jotakuta toistakin. Jokaisella on oma tiensä, mutta jossain kohtaa tiemme voivat ristetä ja sieltä taas jatkamme matkaa.
АИ: В твоей песне под названием Hope («Надежда») есть такие строки: «С самого детства мне приходилось стоять прямо». Ты родился в Либерии и переехал в Финляндию из Ганы, когда тебе было 6 лет. Каким было твоё детство до и после переезда?
AI: Kappaleessasi nimeltään ”Hope” (”Toivo”) on seuraava säe: ”Lapsesta asti minun on täytynyt seisoa selkä suorana.” Olet syntynyt Liberiassa ja muutit Suomeen Ghanasta 6‑vuotiaana. Millainen oli lapsuutesi ennen muuttoa ja sen jälkeen?
ЙМ: Я не могу сказать, что детство у меня было какое‑то не такое: у меня оно было именно таким, именно такое детство я прожил. Оно было захватывающим. Из Ганы я переехал в очень маленькое местечко в Финляндии – Вильяккала, с населением всего в 2 500 человек. Я был единственным иностранцем там, так что это привнесло в мою жизнь разные трудности. Но я убеждён, что эти этапы всегда ведут к чему-то большему. Тебе нужны все эти взлеты и падения, чтобы стать в итоге тем, кто ты есть.
Думаю, у меня было хорошее детство. Я многое пережил, многое повидал, встретил много людей и побывал в разных ситуациях. Сейчас я могу сказать, что знаю себя. Что бы ни случилось, я знаю, что смогу принять любой вызов и выстоять. И за своё детство я очень благодарен.
JM: En sanoisi, että lapsuuteni olisi ollut mitenkään erikoinen, se vain sattui olemaan minulla tällainen. Se oli jännittävää aikaa. Muutin Ghanasta Suomeen hyvin pienelle paikkakunnalle, Viljakkalaan, jossa asuu ainoastaan 2500 ihmistä. Olin siellä ainoa ulkomaalainen, mikä aiheutti elämässäni kaikenlaisia vaikeuksia. Mutta olen vakuuttunut siitä, että tällaiset elämänvaiheet vievät aina kohti jotain parempaa. Kaikkia näitä ylä‑ ja alamäkiä tarvitaan, jotta voisi lopulta tulla sellaiseksi kuin oikeasti on.
Ajattelen, että minulla oli hyvä lapsuus. Olen kokenut ja nähnyt paljon, tavannut paljon ihmisiä ja ollut erilaisissa tilanteissa. Nyt voin sanoa, että tunnen itseni. Mitä ikinä tapahtuukaan, tiedän, että voin ottaa vastaan minkä tahansa haasteen ja selviytyä siitä. Ja olen hyvin kiitollinen omasta lapsuudestani.
АИ: Я знаю, что ты еще ребенком изучал всё, что мог найти на английском языке: словари, а также фильмы и телепрограммы, записанные на VHS, – чтобы ты мог смотреть их на повторе. Ты действительно так самостоятельно выучил английский?
ЙМ: В принципе, да. Мы с отцом переехали из Ганы, когда я был совсем маленьким. Так что я остался один, у меня был кризис идентичности, очевидно, я был единственным иностранцем на районе. Мой отец говорил на английском, и меня тоже интересовал язык: как можно составлять предложения, как он звучит. Я хотел найти свое собственное пространство, где никто не будет критиковать, если мой финский не будет идеальным. Я знал, что всегда могу уехать в другое место и обрести там дом. Поэтому я был одержим языком, читал словари. У других детей были игрушки, а у меня словари и всё в этом духе. Я был настоящим занудой, когда дело касалось языков, но мне было весело. Я много смотрел ТВ‑шоу. А когда они заканчивались, перематывал и смотрел снова.
AI: Kuulin, että perehdyit jo lapsena huolellisesti kaikkeen, mitä vain onnistuit löytämään englannin kielellä, muun muassa sanakirjoihin, VHS‑kaseteille nauhoitettuihin elokuviin ja televisio-ohjelmiin ja katsoit niitä uudestaan ja uudestaan. Opettelitko todella englannin kielen itsenäisesti?
JM: Periaatteessa kyllä. Muutin isäni kanssa Ghanasta, kun olin vielä ihan pieni. Joten jäin yksin ja koska olin ainoa ulkomaalainen paikkakunnalla, minulle tuli identiteettikriisi. Isäni puhui englantia, ja minuakin se kieli kiinnosti: miten voi muodostaa lauseita, miltä se kuulostaa. Halusin löytää oman paikkani, jossa kukaan ei kritisoisi, vaikka suomen kieleni ei olisikaan täydellistä. Tiesin, että voisin aina lähteä jonnekin muualle ja löytää sieltä kodin. Sen vuoksi minulla oli pakkomielle kieleen ja luin sanakirjoja. Toisilla lapsilla oli leluja, minulla oli sanakirjat ja muuta sellaista. Olin kielten suhteen todellinen nörtti, mutta minulla oli hauskaa. Katsoin paljon TV‑ohjelmia. Kun nauha loppui, kelasin sen alkuun ja katsoin uudestaan.
АИ: Какое из них было любимым?
ЙМ: Точно «Сайнфелд» (американский ситком, выходивший с 1989 по 1988 годы. – Прим. ред.). Оно было смешным, плюс там был очень разнообразный язык. Этот сериал зацепил меня. Я понял, что перевод не всегда точно соответствовал тому, что они говорили. Мне хотелось понимать оригинал, понимать их юмор.
AI: Mikä niistä oli suosikkisi?
JM: Ehdottomasti Seinfeld (amerikkalainen komediasarja, jota tehtiin vuosina 1989–1998. Toim. huom.). Se oli hauska ja lisäksi sen kieli oli hyvin monipuolista. Tämä sarja sai minut täysin koukkuun. Ymmärsin, ettei käännös aina vastannut sitä, mitä sarjassa puhuttiin. Halusin ymmärtää sarjaa englanniksi ja ymmärtää heidän huumoriaan
АИ: Трудно ли было попасть в музыкальную индустрию?
ЙМ: Если честно, это не было так уж сложно. Я и мои друзья разделяли страсть к одной и той же музыке. Мы делали это для себя и просто веселились, ходили на вечеринки, читали рэп, крутили пластинки: “Смотри, какую пластинку я нашёл!”, “А ты слышал эту запись?”. А дальше все вышло случайно – наша страсть к музыке вырвалась наружу. Нас услышали другие люди, а потом сказали: «Это звучит здорово, почему бы вам не начать выступать». И я сказал: «Почему бы и нет?!» (До сольной карьеры Маркин был участником хип‑хоп-дуэта The Megaphone State. – Прим. ред.).
У меня не было обязательного плана покорить индустрию. Даже когда я выпустил первый сольный альбом, у меня оставалась мысль, что он вполне может стать последним. Я думал, если не получится, значит не получится, но, по крайней мере, я выпустил музыку, которая мне действительно по душе. Я просто хочу оставить свой след в этом мире, и, возможно, какие‑то люди однажды его обнаружат.
Ты знаешь, я коллекционирую виниловые пластинки, у меня много записей 60‑х годов. И ведь те люди, которые создавали эти песни в 60-х, даже не подозревали, что какой-то случайный парень в 2000-х в Финляндии однажды найдет эти записи. Вот что я всегда держу в голове!
AI: Oliko sinun vaikeaa päästä sisälle musiikkialalle?
JM: Rehellisesti sanoen se ei ollut kovin vaikeaa. Minulla ja ystävilläni oli intohimo samaan musiikkityyliin. Me teimme hommaa itseämme varten ja vain pidimme hauskaa, kävimme juhlissa, räppäsimme ja soitimme levyjä. ”Katsopa minkä levyn löysin!”, ”Entä oletko kuullut tätä?”. Ja siitä eteenpäin sattuma otti ohjat käsiinsä, kun intohimomme musiikkiin alkoi näkyä myös meidän piirimme ulkopuolella. Jotkut ihmiset kuulivat meistä ja sanoivat: ”Tuo kuulostaa mahtavalta, tehän voisitte alkaa esiintymään”. Ja minä sanoin, että miksipä ei. (Ennen soolouraa Markin oli jäsen hip‑hop-duossa The Megaphone State. Toim. huom.).
Minulla ei ollut mitään ehdotonta suunnitelmaa valloittaa musiikkiala. Kun julkaisin ensimmäisen soololevyni, ajattelin jopa, että se voisi olla myös viimeiseni. Ajattelin, että jos en onnistu, niin sitten en vain onnistu, mutta olen joka tapauksessa julkaissut musiikkia, jota todella rakastan. Haluan vain jättää jälkeni tähän maailmaan, ja ehkä vielä joskus jotkut ihmiset löytävät sen.
Tiedät, että minä kerään vinyylilevyjä ja minulla on monia 1960‑luvun äänitteitä. Nuo ihmiset, jotka kirjoittivat nämä kappaleet 60-luvulla, eivät voineet aavistaakaan, että joku sattumanvarainen tyyppi 2000-luvun Suomessa vielä löytäisi nämä levyt. Tämän minä pidän aina mielessäni!
АИ: Что бы ты посоветовал себе, когда только начинал интересоваться музыкой и находился в самом начале своей интеграции в финскую жизнь и культуру?
ЙМ: Я бы сказал себе: «Я знаю, сейчас ты чувствуешь себя одиноким, но поверь мне, если ты будешь продолжать двигаться вперед, то придешь туда, куда нужно. Не обязательно туда, куда ты хочешь попасть, но иногда жизнь преподносит сюрпризы и приводит вас туда, куда вам нужно. Не останавливайся на достигнутом, продолжай верить в то, что ты делаешь, и все получится!»
AI: Mitä neuvoja antaisit nyt nuorelle itsellesi, joka on vasta kiinnostunut musiikista ja integroitumassa suomalaiseen elämään ja kulttuuriin?
JM: Sanoisin itselleni, että tunnet varmasti olosi yksinäiseksi, mutta usko minua, jos jatkat ja pusket eteenpäin, niin sinä pääset sinne, minne pitääkin. Et välttämättä sinne, minne haluaisit päästä, mutta välillä elämä tuo mukanaan yllätyksiä ja vie sinut sinne, mihin sinun tulee mennä. Älä pysähdy ja tyydy siihen, mitä olet jo saavuttanut, vaan usko siihen, mitä olet tekemässä ja kaikki järjestyy!
АИ: Осенью 2024 года ты выпускаешь свой третий сольный альбом. Расскажи о нём.
ЙМ: Название альбома – Pump. Мне не хотелось в названии использовать никаких клише, потому что главная тема альбома – сердце. А у слова «pump» несколько значений: тут и «pump the vibe» – «прокачать звук», и «сердце‑насос», который наполняет нас жизнью. В альбоме будет много электронного вайба, баса и чуток задушевных мотивов в конце, чтобы всё вместе собрать. В каком-то смысле он будет более электронным, чем мои предыдущие работы.
AI: Julkaiset syksyllä 2024 kolmannen soololevysi. Kerro siitä.
JM: Levyn nimi on “Pump.” En halunnut antaa levylle nimeksi mitään latteaa nimeä, sillä levyn keskeinen teema on sydän. Sanalla ”pump” on erilaisia merkityksiä, kuten ”pump the vibe” eli pumpata ääntä, ja sydän on myös pumppu, joka täyttää meidät elämällä. Levyllä on paljon elektronista fiilistä, bassoa ja loppupuolella vähän sielukkaita melodioita, joiden avulla kaikki saadaan vedettyä yhteen. Levystä tulee jossain suhteessa elektronisempi kuin aikaisemmat työni.
АИ: Как один фанат винила другому скажи, какую пластинку ты поставишь, если у тебя был хороший день? И какую, если был плохой?
ЙМ: Если у меня был плохой день, я бы поставил Thanks For a Precious Nothing группы The Friends of Distinctions. Это старая соул‑песня о разбитом сердце. Если у меня хороший день, то это, скорее всего, будет альбом рэпера Common – Like Water For Chocolate – или последняя пластинка The Auditorium Vol. 1. Это отличная музыка для спортзала или просто хорошего времяпрепровождения. Но если я захочу устроить вечеринку, друг, это совсем другое дело. Это будет Brat певицы Charli XCX .
AI: Olen itsekin suuri vinyylilevyjen ystävä ja haluaisin kysyä, mitä levyjä kuuntelet, kun sinulla on hyvä päivä? Entä sitten huonona päivänä?
JM: Jos minulla on huono päivä, kuuntelen esimerkiksi The Friends of Distinctions ‑bändin levyä ”Thanks For a Precious Nothing”. Se on vanha soul-kappale särkyneestä sydämestä. Jos minulla on hyvä päivä, niin todennäköisesti valitsen räppäri Commonin ”Like Water For Chocolate” tai hänen viimeisimmän levynsä ”The Auditorium Vol. 1.” Se on erinomaista musiikkia kuntosalille tai vain hyvää ajanvietettä. Jos taas haluan laittaa juhlat pystyyn, silloin tarvitaan jotain ihan muuta. Silloin valitsen Charli XCX:n levyn ”Brat”.
АИ: Я нередко слышу, что финская публика на концертах весьма сдержанна. Это всё‑таки стереотип?
ЙМ: Это зависит от города, где ты выступаешь. И иногда мне кажется, что так и есть... Но это не значит, что люди не наслаждаются концертом. Ведь это просто способ самовыражения. Они спокойно двигаются, а потом присылают сообщения: «Вау, это было потрясающе». Это не обязательно должно быть заметно визуально. Вот, например, когда мы едем в Италию или в Германию, там публика более активная в этом смысле. Когда бит качает, по людям это заметно. Нужно просто понимать культуру. Я не переживаю, если народ просто расслаблен. Подумай, у них была возможность уйти, но они решили остаться. А значит им точно нравится.
AI: Olen kuullut usein, että suomalainen yleisö on varsin pidättyväistä. Onko se vain ennakkoluulo?
JM: Se riippuu siitä, missä kaupungissa esiinnyt. Ja välillä minusta tuntuu, että se onkin juuri näin. Mutta tämä ei tarkoita sitä, etteivätkö ihmiset nauttisi konsertista. On vain kyse siitä, miten itseään ilmaisee. He voivat seistä melkein paikallaan, mutta jälkeenpäin lähettävät minulle viestejä, että vau, mahtavaa. Se ei välttämättä näy ulospäin. Kun menemme esimerkiksi Italiaan tai Saksaan, siellä yleisö on tässä suhteessa aktiivisempaa. Kun biitti kolahtaa, sen näkee ihmisistä. Täytyy vain ymmärtää kulttuuria. En ole huolissani, jos ihmiset vain ottavat rennosti. Heillä on mahdollisuus myös poistua, mutta he ovat päättäneet jäädä. Se tarkoittaa, että heillä on mukavaa.
АИ: Какие у тебя любимые места в Хельсинки? Чем ты можешь заниматься в свободное от исполнения и написания музыки время?
ЙМ: Наверное, чаще всего я хожу в кинотеатры. Я настоящий зануда, когда дело касается кино. Ещё я люблю водить свою младшую сестру в парк аттракционов Linnanmäki. Сейчас я живу в Vuosaari, и здесь много парков и мест для активного отдыха. Я люблю природу. Нередко бываю на Vuosaarenhuippu – это небольшая гора. Можно подняться и увидеть весь город. Когда ты в центре Хельсинки, ты даже задуматься не можешь, что в городе столько лесов. А здесь на окраине, ты каждый день видишь кроликов и лис на собственном заднем дворе.
AI: Mitkä ovat suosikkipaikkasi Helsingissä? Mitä teet silloin, kun et ole esiintymässä tai tekemässä musiikkia?
JM: Minut löytää varmaan useimmiten elokuvateatterista. Olen todellinen elokuvanörtti. Vien myös mielelläni pikkusiskoani Linnanmäen huvipuistoon. Asun tällä hetkellä Vuosaaressa ja siellä on useita puistoja ja aktiiviseen virkistymiseen sopivia paikkoja. Rakastan luontoa. Käyn usein mäellä nimeltään Vuosaarenhuippu. Kun nousee sen päälle, voi nähdä koko kaupungin. Helsingin keskustassa ei voi edes kuvitella kuinka paljon metsää kaupungissa on. Mutta täällä kauempana voi nähdä joka päivä jäniksiä ja kettuja omalla takapihallaan.
Перевод: Пяйви Куусела
Suomennos: Päivi Kuusela